California: Đề xuất “thuế người giàu” đạt 1,5 triệu chữ ký, dấy lên lo ngại tỷ phú rời đi

Khương Lâm
•
Thứ Tư, 29/04/2026

Đề xuất “Thuế người giàu” năm 2026 do các công đoàn tại California đưa ra được cho là đã thu thập được 1,5 triệu chữ ký. Một khi được Văn phòng Thư ký bang California xác nhận hợp lệ, đề xuất này sẽ được đưa vào lá phiếu tháng 11, gây lo ngại khiến nhiều tỷ phú rời khỏi California.

Ảnh minh họa (Nguồn: Zenzeta/Shutterstock)

Đề xuất có tên “Đạo luật Thuế Tỷ phú California” (California Billionaire Tax Act), do chi nhánh khu vực phía Tây của Liên đoàn Nhân viên Dịch vụ Quốc tế – Công nhân Y tế Thống nhất (SEIU–UHW) khởi xướng.

Tính đến thứ Hai (27/4), tổ chức này tuyên bố đã thu thập hơn 1,5 triệu chữ ký, vượt xa ngưỡng khoảng 875.000 chữ ký cần thiết để đủ điều kiện đưa ra bỏ phiếu.

Đề xuất “Thuế người giàu” nêu rằng, bắt đầu từ ngày 1/1/2026, cư dân California có tài sản ròng trên 1 tỷ USD sẽ phải chịu một khoản thuế một lần tương đương 5% tổng tài sản, và có thể được phép nộp dần trong vòng 5 năm.

Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Thống đốc California Gavin Newsom, các ứng viên thống đốc và các tập đoàn công nghệ lớn, thậm chí làm dấy lên lo ngại rằng nhiều tỷ phú có thể rời khỏi California

Hiện tại, Văn phòng Thư ký bang California vẫn chưa chính thức xác nhận các chữ ký này.

Đề xuất thuế người giàu có thể gây “làn sóng rời đi”

Công đoàn SEIU-UHW, đơn vị đề xuất “Thuế người giàu”, cho rằng việc trích một phần tài sản của các tỷ phú có thể giúp ổn định hệ thống chăm sóc sức khỏe. Nếu cử tri thông qua đề xuất này, tính đến ngày 1/1/2026, những cá nhân có tài sản ròng vượt 1 tỷ USD và cư trú tại California sẽ bị áp thuế một lần 5%.

Hiện có khoảng 200 cư dân California có tài sản ròng trên 1 tỷ USD, với tổng tài sản lên tới 2.000 tỷ USD. Về lý thuyết, điều này có thể mang lại khoảng 100 tỷ USD tiền thuế. Tuy nhiên, cuối cùng sẽ có bao nhiêu người thực sự bị ảnh hưởng vẫn là vấn đề gây tranh cãi.

Những người chỉ trích cho rằng đề xuất này đang thúc đẩy các tỷ phú và doanh nghiệp lớn rời khỏi các bang “xanh” (các tiểu bang thường bỏ phiếu cho Đảng Dân Chủ), chuyển sang các bang “đỏ” (các tiểu bang thường bỏ phiếu cho Đảng Cộng Hòa) có thuế thấp hơn, ít quy định hơn và môi trường kinh doanh thân thiện hơn.

Viện Hoover cho biết, đề xuất áp thuế tài sản ròng 5% một lần đối với các tỷ phú ở California đã khiến nhiều tỷ phú rời đi, gây thất thoát ít nhất 25 tỷ USD. Điều này cũng đồng nghĩa California có thể mất nguồn thu thuế thu nhập từ nhóm này trong tương lai.

Nhiều tỷ phú đã rời California

Nhà sáng lập kiêm cựu CEO của Uber, ông Travis Kalanick, đã chính thức chuyển đến Texas vào ngày 18/12/2025 và nhấn mạnh rằng ông rời California trước khi luật thuế mới có hiệu lực. Nếu không rời đi, ông có thể phải trả khoảng 180 triệu USD tiền “Thuế người giàu”.

Cựu Giám đốc vận hành (COO) của PayPal, ông David O. Sacks, đã chỉ trích đề xuất này trên mạng xã hội, gọi đây là “việc tịch thu toàn diện 5% tài sản cá nhân”.

Nhiều “ông lớn” công nghệ, gồm các nhà sáng lập hoặc đồng sáng lập của Facebook/Meta, Google, Palantir Technologies và Oracle, đã chọn chuyển đến bang Florida.

Thị trưởng Đảng Dân chủ của thành phố San Jose, ông Matt Mahan – người đang tranh cử thống đốc California – đăng nhiều bài viết trên mạng xã hội, cho rằng việc đánh thuế người giàu cuối cùng sẽ khiến đa số cư dân trong bang phải trả giá.

Ông viết trong một bài đăng rằng việc đẩy các tỷ phú ra khỏi California có thể mang lại cảm giác dễ chịu trong ngắn hạn, nhưng kết cục hầu như luôn giống nhau: Tầng lớp lao động cuối cùng sẽ phải trả giá cho chiêu trò chính trị này. Về lâu dài, các gia đình California sẽ chịu thiệt, khi họ buộc phải gánh thêm chi phí cho dịch vụ công và cơ sở hạ tầng.

Tiếp theo, Văn phòng Thư ký bang sẽ tiến hành xác minh chữ ký để chính thức xác nhận liệu đề xuất “Thuế người giàu” có đủ điều kiện đưa vào lá phiếu tháng 11 hay không. Công đoàn tỏ ra rất tự tin về điều này.