Thép Trung Quốc điều chỉnh “quá khổ” để né thuế chống bán phá giá, lượng nhập khẩu tăng 26 lần

Lách thuế chống bán phá giá, thép cán nóng Trung Quốc điều chỉnh khổ rộng vượt quá chủng loại bị áp thuế. Lượng nhập khẩu thép cán nóng loại “quá khổ” này từ Trung Quốc tăng gấp 15 lần trong vòng 6 tháng, riêng trong tháng 6 tăng gấp 26 lần cùng kỳ. Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công thương nhìn nhận đây là hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu cơ quan Hải quan tăng cường giám sát, kiểm soát chặt chẽ.

Theo số liệu Hải quan 6 tháng đầu năm 2025, lượng nhập khẩu thép cuộn cán nóng (HRC) từ Trung Quốc khổ rộng (1,880 mm trở lên) tăng mạnh. Chỉ riêng tháng 6/2025, sản lượng nhập khẩu mặt hàng này lên tới 215,000 tấn, tăng 26 lần so với cùng kỳ 2024 (8,000 tấn).

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2025, lượng nhập khẩu các loại thép cán nóng khổ từ 1,880mm trở lên từ Trung Quốc về Việt Nam lên gần 650,000 tấn, cao gấp 15 lần so với 6 tháng đầu năm ngoái. Trong đó, loại thép khổ rộng 2,000mm chiếm 74% lượng nhập của 6 tháng đầu năm.

Ngày 21/2/2025, Bộ Công Thương đã chính thức áp thuế chống bán phá giá tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng từ Trung Quốc và Ấn Độ, với điều kiện hàng hóa có chiều rộng không quá 1,880 mm.

Ngay sau đó, thị trường ghi nhận xu hướng dịch chuyển mạnh sang nhập khẩu thép HRC có khổ từ 1.900mm đến 2.000 mm, tức vượt ranh giới áp thuế một cách vừa đủ để không bị điều chỉnh, nhưng vẫn giữ nguyên bản chất, mục đích sử dụng và kênh phân phối.

Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), lượng thép khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc đang tăng mạnh trong thời gian gần đây. Loại hàng hóa này không nằm trong phạm vi điều tra và áp thuế chống bán phá giá theo Quyết định 460/QĐ-BCT ban hành tháng 2/2025.

Cơ quan này cũng nhìn nhận việc nhập khẩu hàng hóa khổ rộng có sự chênh lệch nhỏ so với hàng hoá thuộc phạm vi điều tra, về bản chất không khác biệt đáng kể so với thép đang bị áp thuế về đặc tính kỹ thuật, mục đích sử dụng, kênh phân phối.

Hiện, Bộ Công Thương đã có văn bản gửi Cục Hải quan đề nghị tăng cường giám sát và kiểm tra kỹ lưỡng hoạt động nhập khẩu nhóm hàng thép HRC có khổ lớn hơn 1,880 mm, tránh tình trạng khai báo không chính xác hoặc lách luật.

Lỗ hổng thuế này đã vô hiệu quả chính sách thuế chống bán phá giá của Việt Nam vừa đưa ra. Chuyên gia ngành thép nhận định, nếu tính theo mức thuế chống bán phá giá với thép cán nóng Trung Quốc đang áp dụng (27,83%), với sản lượng nhập khẩu HRC khổ từ 1,900mm trở lên trong 6 tháng qua, các nhà xuất khẩu Trung Quốc giảm ước tính khoảng 90 triệu USD, tương đương 2,300 tỷ đồng tiền thuế.