Việt Nam nêu quan điểm về 12 đập thủy điện Trung Quốc trên sông Mekong

Việt Nam mong muốn và sẵn sàng cùng các nước liên quan tăng cường hợp tác nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả, bền vững nguồn nước sông Mekong, vừa đảm bảo hài hòa lợi ích của các nước, vừa không có tác động tiêu cực đến đời sống của người dân.

Ngày 23/5, tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao Việt Nam, Phó Phát ngôn Đoàn Khắc Việt đã trả lời câu hỏi của báo giới đề nghị nêu quan điểm của Việt Nam về ảnh hưởng của những con đập Trung Quốc tới Việt Nam cũng như các giải pháp của Việt Nam để hợp tác phát triển bền vững sông Mekong.

Theo đó, Mekong có 14 đập thủy điện, trong đó 12 con đập ở Trung Quốc. Có ý kiến chuyên gia cho rằng, những con đập này dẫn tới nguy cơ cạn kiệt dòng chảy cũng như làm giảm lượng trầm tích chảy tới vùng hạ lưu sông Mekong. Điều này được cho là một trong những nguyên nhân khiến hạn mặn và sạt lở ở Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng nghiêm trọng.

Ông Việt nói Mekong là dòng sông chung xuyên biên giới và chảy qua nhiều quốc gia.

Là quốc gia hạ nguồn sông Mekong, Việt Nam rất quan tâm đến các tác động xuyên biên giới và khả năng tích nước của các công trình thủy điện trên dòng sông Mekong.

“Như chúng tôi đã nhiều lần nói rõ, việc phát triển và vận hành các công trình thủy điện trên sông Mekong cần đảm bảo không gây tác động tiêu cực, bao gồm các tác động xuyên biên giới, đến môi trường cũng như phát triển kinh tế xã hội, đời sống kinh tế xã hội của các nước trên lưu vực sông Mekong, nhất là các nước hạ nguồn và phải phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế”.

“Việt Nam mong muốn và sẵn sàng cùng các nước liên quan tăng cường hợp tác nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả, bền vững nguồn nước sông Mekong, vừa đảm bảo hài hòa lợi ích của các nước, vừa không có tác động tiêu cực đến đời sống của người dân sinh sống trong lưu vực”, ông Việt nói.

Ông Việt cũng cho biết Ủy hội sông Mekong quốc tế có các đối tác đối thoại là các quốc gia thượng nguồn và cũng đang tích cực thúc đẩy hợp tác với các cơ chế Mekong khác.

Trước đó, theo báo cáo hiện trạng sông Mekong năm 2023 do Ủy hội sông Mekong quốc tế công bố cho thấy chế độ dòng chảy của sông Mekong đã thay đổi, cao hơn mức trung bình trong mùa khô và thấp hơn mức trung bình trong mùa mưa.

Dòng chảy thấp trong mùa mưa cũng đã làm giảm dòng chảy ngược ở Biển Hồ, góp phần làm tăng diện tích nhiễm mặn ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Cùng với đó, lượng trầm tích qua các trạm quan trắc của Ủy hội cũng giảm đáng kể góp phần gây mất ổn định bờ sông và xói mòn bờ biển.

Theo các chuyên gia, không chỉ thay đổi dòng chảy, chất lượng và số lượng nước sông Mekong chảy về hạ nguồn cũng đã giảm, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam.

Báo cáo của Ủy hội sông Mekong quốc tế cũng cho thấy những tác động của biến đổi khí hậu đến sông Mekong cũng ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Mặc dù lượng cá trung bình từ dữ liệu đánh bắt tăng hoặc ổn định ở hầu hết các khu vực, nhưng lại giảm đáng kể ở khu vực thác Khone (khu vực biên giới giữa Lào và Campuchia) và Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam.