Châu Âu cân nhắc cấm hoàn toàn khí đốt Nga

Ủy Hội Châu Âu (EC) dự trù sẽ đề xuất một đạo luật nhằm loại bỏ dần dần toàn bộ đường ống và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga vào cuối năm 2027, theo Bloomberg đưa tin hôm thứ Hai (5/5). 

Từ khi cuộc chiến tranh tại Ukraine leo thang vào năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) đã nỗ lực cắt đứt sự lệ thuộc vào nguồn năng lượng từ Nga, quốc gia từng là nhà cung cấp lớn nhất của khối EU. Mặc dù khối lượng nhập cảng đã sụt giảm đáng kể, nhưng Nga vẫn là một nguồn cung cấp trọng yếu cho khối EU thông qua đường ống dẫn qua Thổ Nhĩ Kỳ và các chuyến tàu chở LNG.

Theo các nguồn tin thân cận hiểu biết về vấn đề này, vào tháng Sáu tới, EU dự kiến sẽ đề xuất lệnh cấm ký kết các hợp đồng khí đốt mới với Nga, cũng như các giao dịch mua bán trên thị trường giao dịch mua giao ngay — với các biện pháp sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay.

Ủy ban Châu Âu cũng dự trù sẽ thông qua các bước vào tháng Sáu tới để tiến hành việc loại bỏ dần khí đốt và LNG còn lại của Nga theo các hợp đồng dài hạn, tuy nhiên các hợp đồng này sẽ cần một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến cuối năm 2027. Các nguồn tin cho biết các kế hoạch, dự kiến ​​được công bố tại Strasbourg vào thứ Ba (6/5), vẫn có thể thay đổi.

Trước đây, ý tưởng cấm LNG từ Nga đã được nêu ra trong các cuộc đàm phán về gói trừng phạt Nga thứ 16 của EU, được thông qua vào tháng 2 năm 2025, nhưng sau đó bị hủy bỏ do vấp phải sự phản đối từ một số quốc gia thành viên.

Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ hiện vẫn tiếp tục nhập một khối lượng lớn LNG từ Nga, chiếm đến 85% tổng lượng LNG mà EU nhập từ Nga,  theo Viện Phân Tích Kinh Tế và Năng Lượng (IEEFA).

Mặc dù lưu lượng khí đốt qua ống dẫn từ Nga sang Châu Âu đã giảm mạnh kể từ năm 2022, nhưng lượng LNG Nga nhập cảng vào EU lại tăng vọt. Trong năm 2024, Nga cung cấp 17,5% lượng LNG cho khối EU, chỉ đứng sau Hoa Kỳ chiếm 45,3%.

Các nguồn tin của Bloomberg cho hay, lệnh cấm được đề xuất này có thể tạo thêm không gian hơn cho xuất cảng LNG từ Hoa Kỳ. Washington từ lâu đã thúc giục EU giảm sự lệ thuộc vào năng lượng của Nga. Washington cũng từng mô tả LNG của Mỹ là “những phân tử của sự tự do”.

Tuy nhiên, một bản tin gần đây của Reuters cho biết, lệnh cấm LNG Nga có thể làm suy yếu vị thế thương thuyết của EU trong các cuộc đàm phán mậu dịch với Hoa Kỳ, tiến trình mà Brussels đang tìm cách sử dụng năng lượng nhập khẩu làm đòn bẩy để yêu cầu Hoa Kỳ bãi bỏ thuế quan đối với hàng hóa châu Âu. 

Đồng thời, một số lãnh đạo ngành công nghiệp tại EU đã kêu gọi tái sử dụng nguồn khí đốt Nga có giá rẻ hơn trong bối cảnh khủng hoảng sản xuất ngày càng nghiêm trọng hơn.

Về phần mình, Nga đã nhiều lần tuyên bố rằng họ vẫn là một nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy và lên án các biện pháp trừng phạt cùng giới hạn mậu dịch của phương Tây nhắm vào hoạt động xuất cảng của họ, gọi đó là vi phạm luật pháp quốc tế. Nga cũng đã đang thành công chuyển hướng xuất cảng năng lượng sang các thị trường “thân thiện” với Nga.