Cố vấn của ông Fauci bị truy tố vì che giấu hồ sơ COVID-19

Hôm 28/4, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố bác sĩ David M. Morens – cựu cố vấn cấp cao của chuyên gia bệnh truyền nhiễm Anthony Fauci – với cáo buộc che giấu hồ sơ liên bang trong quá trình điều tra nguồn gốc virus COVID-19.

Bác sĩ Anthony Fauci từng là Giám đốc lâu năm của Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ (NIAID), đồng thời là cố vấn y tế trưởng cho Tổng thống Joe Biden. Ông Morens làm cố vấn cấp cao cho ông Fauci từ năm 2006 đến năm 2022.

Theo cáo trạng, ông Morens (78 tuổi) bị cáo buộc âm mưu chống lại lợi ích của Hoa Kỳ, hủy hoại, chỉnh sửa hoặc làm giả tài liệu trong quá trình điều tra liên bang, che giấu và tiêu hủy hồ sơ, cũng như hỗ trợ và tiếp tay cho các hành vi này.

Bộ Tư pháp cho biết, với vai trò cố vấn cấp cao, ông Morens từng tư vấn chính sách cho các lãnh đạo NIAID và các quan chức cấp cao khác, tham gia xây dựng khuyến nghị liên quan đến các vấn đề ảnh hưởng tới Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đồng thời soạn thảo và biên tập tài liệu.

Ông cũng cung cấp chuyên môn về nghiên cứu dịch tễ học và các vấn đề liên quan đến quản lý chương trình bệnh truyền nhiễm, đồng thời thu thập thông tin từ các nhà nghiên cứu và giới khoa học về nguồn gốc tự nhiên của COVID-19.

Bộ Tư pháp nêu rõ: “Điều này giúp ông Morens nắm được các hoạt động nghiên cứu COVID-19 của NIH và NIAID trong quá khứ, hỗ trợ xây dựng chính sách, đồng thời báo cáo cho lãnh đạo cấp cao của NIAID để họ chuyển thông tin tới Tổng thống Mỹ, Quốc hội và công chúng”.

Theo cáo trạng, sau khi NIH chấm dứt tài trợ cho một dự án nghiên cứu về nguy cơ virus corona từ dơi, ông Morens cùng một số cá nhân khác đã bị cáo buộc âm mưu gian lận và thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật nhằm chống lại Hoa Kỳ trong đại dịch COVID-19.

Dự án bị chấm dứt liên quan đến nghiên cứu “nguy cơ xuất hiện virus corona từ dơi”. NIH cho rằng COVID-19 có thể bắt nguồn từ Viện Virus học Vũ Hán (Trung Quốc). Tuy nhiên, NIAID – cơ quan do ông Fauci phụ trách – sau đó đã cấp lại tài trợ cho một công ty và một cá nhân liên quan, rồi các nguồn tiền này được chuyển tiếp tới Viện Virus học Vũ Hán.

Sau khi dự án bị dừng, ông Morens và các đồng phạm bị cáo buộc đã tìm cách khôi phục tài trợ và phản bác quan điểm cho rằng virus xuất phát từ phòng thí nghiệm.

Do lo ngại các email có thể bị công khai theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA), ông Morens và các đồng phạm được cho là đã thống nhất sử dụng email cá nhân Gmail thay vì hệ thống email chính thức của NIH để trao đổi.

Cáo trạng nêu rằng họ đã dùng Gmail cá nhân của ông Morens để trao đổi thông tin nội bộ không công khai của NIH, thảo luận cách tác động đến việc cấp tài trợ, chỉnh sửa dự thảo thư gửi lãnh đạo NIH, và chuyển thông tin qua “kênh bí mật” tới lãnh đạo NIAID.

Bộ Tư pháp khẳng định những tài liệu này thuộc nhóm hồ sơ liên bang bắt buộc phải lưu trữ trong hệ thống chính phủ, không được chuyển sang email cá nhân hoặc che giấu, xóa bỏ hay xử lý sai quy định.

Ngoài ra, ông Morens còn bị cáo buộc nhận lợi ích không hợp pháp. Một đồng phạm được cho là đã tặng rượu vang để cảm ơn “các hoạt động hậu trường” của ông và gửi đến nhà riêng ở bang Maryland. Đổi lại, ông Morens được cho là đã thực hiện một hành động mang tính “chính thức” – công bố một bài bình luận khoa học trên tạp chí y khoa lớn, ủng hộ giả thuyết COVID-19 có nguồn gốc tự nhiên.

Cáo trạng cũng cho biết đồng phạm này từng gợi ý sẽ tiếp tục tặng thêm lợi ích khác, bao gồm các bữa ăn tại nhà hàng đạt sao Michelin ở Paris, New York và Washington D.C.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho rằng đây là hành vi nghiêm trọng làm suy giảm niềm tin công chúng trong giai đoạn đại dịch toàn cầu.

Ông nói: “Như cáo trạng nêu, bác sĩ Morens và các đồng phạm đã cố ý che giấu thông tin và làm giả hồ sơ nhằm đàn áp các giả thuyết khác về nguồn gốc COVID-19”.

Giám đốc FBI Kash Patel cho biết cơ quan này “không dung thứ cho hành vi né tránh quy trình lưu trữ hồ sơ nhằm che giấu minh bạch”.

Thanh tra Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS-OIG) Marcus L. Sykes nhận định hành vi của ông Morens là sự phản bội niềm tin công chúng.

Công tố viên liên bang bang Maryland Kelly O. Hayes nhấn mạnh rằng việc quan chức công cố tình che giấu thông tin đã làm tổn hại nghiêm trọng đến tính minh bạch, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch.

Nếu bị kết tội, ông Morens có thể đối mặt mức án tối đa 5 năm tù vì tội âm mưu chống lại Hoa Kỳ; tối đa 20 năm tù cho mỗi tội hủy hoại hoặc làm giả hồ sơ liên bang; và tối đa 3 năm tù cho mỗi tội che giấu hoặc tiêu hủy tài liệu.