Đài Loan: Đã đồng thuận với Hoa Kỳ miễn thuế chip, phát triển công nghệ chip Mỹ

Bộ trưởng Kinh tế Đài Loan Kung Ming-hsin cho biết Đài Bắc và Washington đã đạt được một sự đồng thuận nhằm tránh các mức thuế quan trừng phạt đối với chip Đài Loan, trong bối cảnh Hoa Kỳ đang cân nhắc đánh thuế bán dẫn vì lý do an ninh. Theo đồng thuận này, Đài Loan sẽ trợ giúp Hoa Kỳ phát triển công nghiệp chip nội địa—chia sẻ mô hình công viên khoa học, tăng hợp tác kỹ nghệ và đẩy mạnh đầu tư như kế hoạch của TSMC khoảng 165 tỉ USD ở Arizona—đổi lại việc chip Đài Loan được miễn hoặc giảm thuế. Tuy vậy, Đài Loan nhấn mạnh thỏa thuận vẫn chưa được chốt thành hiệp định chính thức, đàm phán thuế quan còn tiếp tục, và Đài Bắc sẽ giữ lại các phòng thí nghiệm, công nghệ lõi, kỹ thuật sản xuất chip siêu nhỏ (như 2nm, 1.4nm), thiết kế tiên tiến, quy trình độc quyền ở trong nước để không làm suy yếu lá chắn silicon chiến lược của mình.

Đài Loan là nơi sản xuất phần rất lớn các vi mạch (semiconductor) tiên tiến trên thế giới.

Hoa Kỳ từ lâu lo ngại việc phụ thuộc quá nhiều vào nguồn sản xuất nước ngoài, nhất là trong ngành công nghệ cao và an ninh quốc gia.

Hoa Kỳ hiện đang tiến hành điều tra theo điều khoản Section 232 – cho phép đánh thuế nhập khẩu vì lý do an ninh quốc gia – đối với ngành bán dẫn và các linh kiện liên quan.

Cả hai bên đang trong quá trình thương thảo: Đài Loan muốn tránh bị đánh thuế cao (hoặc bị áp rào cản thuế quan) vì xuất khẩu bán dẫn, Hoa Kỳ muốn thu hút đầu tư, tăng sản xuất trong nước và củng cố chuỗi cung ứng.

Bộ trưởng Kinh tế Đài Loan Kung Ming‑hsin cho biết hai bên đã đạt được một sự đồng thuận (consensus) là: Đài Loan sẽ hỗ trợ Hoa Kỳ phát triển ngành chip của Hoa Kỳ, và đổi lại Hoa Kỳ sẽ tránh việc áp thuế trừng phạt lớn đối với xuất khẩu chip từ Đài Loan.

Cụ thể, Đài Loan sẽ chia sẻ mô hình công nghiệp – ví dụ như kinh nghiệm thành lập và quản lý công viên công nghệ – để giúp Hoa Kỳ phát triển cụm công nghiệp chip.

Tuy nhiên, Đài Loan cũng nhấn mạnh rằng: cho dù đã có sự đồng thuận bước đầu, một hiệp định thương mại chính thức giữa hai bên vẫn chưa được ký kết.

Ngoài ra, các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa hai bên về thuế quan, rào cản thương mại, chuỗi cung ứng và an ninh kinh tế.

Hoa Kỳ dự kiến nhắm tới việc tăng sản lượng sản xuất chip trong nước, giảm phụ thuộc vào sản xuất nước ngoài. Đài Loan nhấn mạnh rằng TSMC đang đầu tư rất lớn tại Hoa Kỳ (khoảng 165 tỉ USD) nhưng vẫn giữ phần đông các phòng thí nghiệm nghiên cứu và phát triển cùng kỹ thuật sản xuất chip siêu nhỏ tiên tiến độc quyền ở Đài Loan.

Những điểm đáng chú ý & giá trị chiến lược

Đài Loan khẳng định sẽ không đồng ý với đề xuất 50-50 – tức sản xuất chip phân chia đều giữa Hoa Kỳ và Đài Loan.

Điều này nghĩa là Đài Loan muốn giữ vai trò chủ đạo trong sản xuất, nghiên cứu, và phát triển của mình, không chấp nhận chuyển dịch toàn bộ chuỗi sả xuất sang Hoa Kỳ.

Thuế quan: hiện Đài Loan chịu mức thuế khoảng 20% đối với hàng xuất sang Hoa Kỳ theo thông báo mới. Đài Loan đang thương thảo để được mức ưu đãi hơn, hoặc tránh bị phạt thuế quá cao.

Một lá chắn silicon (silicon shield): Việc Đài Loan giữ được ngành chip mạnh được xem như một yếu tố địa-chiến lược — vì nếu công nghệ chip tiên tiến rời khỏi Đài Loan, vị thế chiến lược của hòn đảo sẽ giảm.

Đài Loan đang tìm cách đa dạng hóa nền kinh tế — không chỉ dựa vào chip mà phát triển thêm các lĩnh vực như máy bay không người lái drones, y tế công nghệ cao.

Thiên Vân, theo The Epoch Times, Financial Times, Reuters, The Straits Times