Ông Bessent: Nếu châu Âu không hành động, Mỹ sẽ không đánh thuế hàng Trung Quốc vì dầu Nga

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày thứ Hai (15/9) tại Madrid tuyên bố, trừ khi châu Âu chủ động áp thuế cao đối với Trung Quốc và Ấn Độ vì mua dầu thô Nga, nếu không chính quyền Tổng thống Trump sẽ không áp thêm thuế lên hàng hóa Trung Quốc với lý do dầu Nga.

Ông Bessent chỉ trích một số quốc gia châu Âu vẫn trực tiếp mua dầu Nga, hoặc mua các sản phẩm tinh chế từ Ấn Độ được chế biến từ dầu Nga, đồng nghĩa với việc “tiếp tay tài chính cho cuộc xung đột ngay tại sân sau của mình” ở Ukraine. Ông nhấn mạnh, nếu châu Âu áp “thuế cấp hai” thực chất đối với người mua dầu Nga, chiến tranh sẽ chấm dứt trong 60–90 ngày.

Gần đây, ông Trump kêu gọi G7 và EU áp thuế đối với Trung Quốc và Ấn Độ nhằm cắt nguồn thu từ dầu Nga; Bộ Tài chính Mỹ cũng liên tục gây sức ép yêu cầu các đồng minh “chia sẻ trách nhiệm”. Phát biểu của ông Bessent tại Madrid cho thấy Washington coi sự phối hợp của châu Âu là điều kiện then chốt trước khi cân nhắc bước leo thang mới với Bắc Kinh.

Thuế với Ấn Độ và tiến triển đàm phán

Ông Bessent cho biết, do Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga, Mỹ đã tăng thêm 25% thuế với một số mặt hàng Ấn Độ, nâng tổng mức thuế của vài nhóm sản phẩm lên 50%. Động thái này đã tạo ra “tiến triển đáng kể” trong đàm phán với New Delhi.

Những phát biểu gần đây của Tổng thống Trump và Thủ tướng Narendra Modi cho thấy quan hệ hai nước có dấu hiệu dịu lại. Mỹ và Ấn Độ dự kiến mở vòng đàm phán mới tại New Delhi vào thứ Ba (16/9).

Siết trừng phạt Nga và sử dụng tài sản bị đóng băng

Về trừng phạt Nga, ông Bessent nói Mỹ sẵn sàng phối hợp với châu Âu để gia tăng sức ép với các thực thể Nga, bao gồm khả năng áp biện pháp mạnh hơn với Rosneft và Lukoil. Washington cũng đang đánh giá phương án mở rộng việc sử dụng khoảng 300 tỷ USD tài sản nhà nước Nga bị đóng băng, chẳng hạn tịch thu một phần trước hoặc đưa vào công ty mục đích đặc biệt (SPV) làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay hỗ trợ Ukraine.

Liên minh châu Âu gần đây thảo luận tận dụng phần tiền mặt và “lợi nhuận bất thường” từ tài sản bị đóng băng của Nga, đồng thời nghiên cứu khoản vay bồi thường do các nước thành viên cùng chia sẻ rủi ro để hỗ trợ quốc phòng và tái thiết Ukraine. Trước đó, G7 đã quyết định dùng lãi phát sinh từ tài sản đóng băng làm nguồn trả cho khoản vay 50 tỷ USD.

Vai trò châu Âu và bối cảnh “kênh Ấn Độ”

Kể từ khi EU ngừng nhập trực tiếp sản phẩm dầu Nga, Ấn Độ đã tận dụng lợi thế mua dầu Nga giá rẻ rồi xuất khẩu diesel và nhiên liệu hàng không sang châu Âu, trở thành lỗ hổng của cơ chế trừng phạt.

EU mới đây quyết định hạ trần giá dầu Nga vận chuyển đường biển từ 60 xuống 47,60 USD/thùng và đang xem xét cấm nghiêm ngặt hơn đối với các sản phẩm của nước thứ ba dùng nguyên liệu Nga. Diễn biến này cho thấy châu Âu có “ra tay đồng bộ” hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới lộ trình áp thuế của Mỹ với Trung Quốc.

Phát biểu của ông Bessent diễn ra trong lúc Mỹ và Trung Quốc tổ chức vòng đàm phán kinh tế – thương mại cấp cao thứ tư tại Madrid. Ngoài vấn đề thuế và dầu Nga, hai bên còn bàn về việc xử lý hoạt động của TikTok tại Mỹ. Ông cho biết, nhờ đe dọa cấm TikTok trước đó, Washington và Bắc Kinh đã đạt được “thỏa thuận khung”, và Trung Quốc không còn gắn việc giảm thuế với vấn đề TikTok.