Quốc gia trung lập Ireland cung cấp huấn luyện vũ khí cho Ukraine

Tờ Irish Times đưa tin hôm 18/8 rằng các chuyên gia Ireland sẽ dạy kỹ năng sử dụng vũ khí cho binh lính Ukraine, bất chấp vị thế của Ireland là một quốc gia trung lập cũng như lời hứa trước đó của chính phủ nước này là chỉ cung cấp hỗ trợ nhân đạo và hỗ trợ không mang tính sát thương cho Kyiv.

(Bộ trưởng Quốc phòng Ireland Micheal Martin/Ảnh: Getty Images)

Vào tháng 2/2023, Chính phủ Ireland thông báo rằng 30 thành viên Lực lượng Phòng vệ nước này sẽ tham gia sứ mệnh của EU về việc huấn luyện cho quân đội Ukraine. Thời điểm đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ireland Micheal Martin nhấn mạnh khóa huấn luyện sẽ gồm các nội dung “không gây chết người” như rà phá bom mìn và chăm sóc y tế trong chiến đấu, đồng thời nhiệm vụ này sẽ không vi phạm tính trung lập quân sự của Ireland.

Tuy nhiên, một văn bản được chính phủ Ireland phủ phê duyệt vào tháng trước đã liệt kê ‘các kỹ năng quân sự cơ bản’ là một trong những nội dung huấn luyện. Theo tờ Irish Times, ‘kỹ năng quân sự cơ bản’ bao gồm việc sử dụng súng trường cũng như thuật thiện xạ (khả năng bắn những phát đạn chính xác trong một khoảng cách khá xa nhưng không phải là bắn tỉa).

Một phát ngôn viên của Lực lượng Phòng vệ nói với tờ Irish Times rằng mặc dù các chuyên gia Ireland sẽ huấn luyện người Ukraine sử dụng vũ khí sát thương nhưng sẽ “không có xung đột” với tính trung lập của Ireland, và việc liệt kê các kỹ năng quân sự cơ bản chỉ là một “bước tiến khiêm tốn” từ kế hoạch không mang tính sát thương ban đầu.

Từ trước khi việc này được công bố, Moscow đã cáo buộc Dublin đóng vai trò trực tiếp trong cuộc xung đột ở Ukraine. Đại sứ Nga tại Ireland Yury Filatov phát biểu vào năm ngoái: “Theo quan điểm của chúng tôi, không có gì mơ hồ về việc Ireland không trung lập trong cuộc xung đột Ukraine. Bằng cách tham gia cùng quân đội Ukraine, dù là về vấn đề mìn hay vấn đề nào khác, Ireland rõ ràng đã dính líu vào cuộc xung đột một cách trực tiếp.”

Ông Martin, người đang giữ chức Thủ tướng Ireland vào thời điểm đó, tuyên bố rằng khái niệm trung lập của đất nước “cần được mở rộng hơn”; những người khác trong đảng của ông thì kêu gọi bãi bỏ nó. Theo một cuộc thăm dò được công bố vào tháng Sáu, 61% cử tri Ireland ủng hộ việc duy trì tính trung lập của đất nước, trong khi 25% muốn từ bỏ chính sách này. Trong số những người phản đối việc trung lập, 71% hy vọng Ireland tham gia lực lượng phòng vệ chung của EU và 56% muốn trở thành thành viên NATO.

Về mặt chính trị, Ireland không giữ quan điểm trung lập trong cuộc xung đột Ukraine. Chính phủ Ireland đã lên án hoạt động quân sự của Nga và ủng hộ mọi vòng trừng phạt của EU đối với Moscow. Năm ngoái, ông Martin đã tới Kyiv để cam kết sự ủng hộ của Ireland đối với nỗ lực trở thành thành viên EU của Ukraine.

Ireland cũng đã cung cấp 122 triệu euro (hơn 3 nghìn tỷ VND) vật tư quân sự không mang tính sát thương cho Ukraine, bao gồm áo giáp, nhiên liệu và vật tư y tế.