Thủ tướng Campuchia Hun Sen từ chức sau 38 năm; con trai cả lên thay

Thủ tướng Hun Sen của Campuchia, một trong những người tại vị lâu nhất thế giới, hôm 26/7 cho biết ông sẽ từ chức và trao quyền lực cho con trai cả của mình sau gần bốn thập kỷ cai trị theo đường lối cứng rắn, AFP đưa tin.

“Tôi mong người dân thông cảm khi tôi thông báo rằng tôi sẽ không tiếp tục làm Thủ tướng,” ông nói trong một chương trình phát sóng đặc biệt trên truyền hình nhà nước.

“[Con trai tôi] Hun Manet… sẽ trở thành thủ tướng trong vài tuần tới,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng nhà lãnh đạo mới sẽ được bổ nhiệm vào ngày 10/8.

Cựu lãnh đạo Khmer Đỏ đã điều hành vương quốc từ năm 1985, loại bỏ mọi phe đối lập với quyền lực, cấm các đảng đối lập, buộc những người thách thức ông phải chạy trốn và quyền tự do ngôn luận bị bóp nghẹt.

Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của ông đã giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử vào Chủ nhật mà không có sự phản đối đáng kể nào, chiếm 82% số phiếu bầu, mở đường cho sự kế vị triều đại cho con trai cả của ông, mà một số nhà phê bình đã so sánh với Triều Tiên.

Chính phủ ca ngợi tỷ lệ cử tri đi bầu là 84,6% là bằng chứng về “sự trưởng thành về dân chủ” của đất nước, nhưng các cường quốc phương Tây bao gồm Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu đã lên án cuộc bỏ phiếu là không tự do và không công bằng.

Ông Hun Sen đã trì hoãn việc chuyển giao quyền lực cho con trai mình trong một năm rưỡi, và người đàn ông 45 tuổi này đã đóng vai trò hàng đầu trong việc vận động cho cuộc bỏ phiếu vào Chủ nhật.

Nhưng ông Hun Sen đã nói rõ rằng ông vẫn có ý định sử dụng ảnh hưởng, ngay cả sau khi ông từ chức, bác bỏ quan điểm rằng đất nước có thể thay đổi hướng đi.

“Tôi sẽ tiếp tục là người đứng đầu đảng cầm quyền và là đại biểu Quốc hội,” ông nói hôm thứ Tư.

Dưới thời ông Hun Sen, Campuchia đã xích lại gần Bắc Kinh, hưởng lợi từ các dự án cơ sở hạ tầng và đầu tư khổng lồ của Trung Quốc, bao gồm cả việc tái phát triển một căn cứ hải quân khiến Washington lo ngại.

Trung Quốc hoan nghênh cuộc bầu cử hôm Chủ nhật, với việc Chủ tịch Tập Cận Bình gửi cho ông Hun Sen một thông điệp cá nhân chúc mừng.

Nhưng cơn lũ tiền Trung Quốc đã mang đến nhiều vấn đề, bao gồm sự bùng nổ của các sòng bạc và các hoạt động lừa đảo trực tuyến được điều hành bởi những người lao động bị buôn bán trong điều kiện khủng khiếp.

Những người chỉ trích nói rằng sự cai trị của ông cũng được đánh dấu bằng sự tàn phá môi trường và nạn tham nhũng.

Campuchia xếp thứ 150 trên 180 trong chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế. Ở châu Á, chỉ có Myanmar và Triều Tiên xếp hạng thấp hơn.

Các nhóm nhân quyền cáo buộc ông Hun Sen sử dụng hệ thống luật pháp để đè bẹp bất kỳ phe đối lập nào chống lại sự cai trị của ông – bao gồm các nhà hoạt động và các nhà lãnh đạo công đoàn, cũng như các chính trị gia. Nhiều chính trị gia đối lập đã bị kết án và bỏ tù trong thời gian ông nắm quyền.

Năm ngày trước ngày bỏ phiếu, chính quyền đã cấm nhân vật đối lập lưu vong Sam Rainsy ra tranh cử trong 25 năm vì kêu gọi người dân hủy bỏ lá phiếu của họ.

Lãnh đạo phe đối lập Kem Sokha hồi tháng 3 bị kết tội phản quốc và bị kết án 27 năm tù vì âm mưu lật đổ chính phủ của Hun Sen. Ông hiện đang thụ án dưới sự quản thúc tại gia.

Lê Vy (theo AFP)