Theo trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm vào ngày 29/4.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin (Ảnh: Nhà Trắng và Điện Kremlin)

Ông Ushakov cho biết cuộc gọi do phía Nga khởi xướng, kéo dài hơn 90 phút, với bầu không khí “thân thiện và thực tế”. Khi trả lời phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump cũng cho biết đã có một “cuộc trò chuyện rất tốt” với ông Putin, “chủ yếu về Ukraine”.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm tìm ra giải pháp, tôi hy vọng vậy. Tôi nghĩ [Putin] muốn thấy một giải pháp, tôi có thể nói với các bạn điều đó, và điều đó thật tốt”, Tổng thống Mỹ nói.

Trong cuộc trao đổi, ông Putin đã lên án mạnh mẽ vụ ám sát hụt nhằm vào ông Trump xảy ra tại Washington vào cuối tuần trước.

Vụ nổ súng xảy ra bên ngoài địa điểm tổ chức tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA). Dù ông Trump không bị thương, sự việc đã làm dấy lên lo ngại quốc tế về an ninh của Tổng thống Mỹ.

Hai nhà lãnh đạo tập trung thảo luận vấn đề Iran, trong đó ông Putin đưa ra các đề xuất liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Theo phía Nga, ông Putin bày tỏ ủng hộ quyết định gần đây của ông Trump về việc gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran.

Nhà Trắng cho biết: “Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận rộng rãi về Trung Đông như một khu vực tiềm năng để hợp tác nhằm ngăn ngừa các xung đột trong tương lai”. Đồng thời nhấn mạnh: “Cả hai đều nhất trí rằng Iran tuyệt đối không được sở hữu năng lực hủy diệt Israel”.

Phát biểu với báo giới tại Phòng Bầu dục Nhà Trắng hôm thứ Tư (29/4), ông Trump cho hay ông Putin thể hiện thái độ tích cực đối với vấn đề hạt nhân Iran.

“Ông ấy nói với tôi rằng ông muốn tham gia xử lý uranium làm giàu. Ông ấy có thể giúp chúng ta tiếp cận nó,” ông Trump nói.

Trước đó, Nga từng đề xuất tiếp nhận kho uranium làm giàu của Iran, phù hợp với vai trò mà nước này đảm nhiệm trong thỏa thuận Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) năm 2015. Dù không loại trừ khả năng chuyển uranium của Iran sang Nga, ông Trump nhấn mạnh một điều kiện tiên quyết với ông Putin.

“Tôi nói, trước khi ông giúp tôi, tôi muốn ông kết thúc cuộc chiến của mình (ám chỉ chiến sự Ukraine),” ông Trump cho biết.

Liên quan đến xung đột Ukraine, ông Ushakov cho biết ông Trump tỏ ra lạc quan, cho rằng một thỏa thuận chấm dứt xung đột “có thể đạt được trong tương lai gần”. Ông Putin đề xuất thực hiện lệnh ngừng bắn tạm thời tại Ukraine nhân dịp “Ngày Chiến thắng” 9/5 (kỷ niệm Liên Xô đánh bại phát xít Đức), và ông Trump đã phản hồi tích cực.

Theo tuyên bố của Nhà Trắng, hai bên nhất trí rằng cuộc chiến cần kết thúc bằng một nền hòa bình lâu dài, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết cải thiện quan hệ song phương Mỹ – Nga. “Nguồn lực to lớn mà cả Ukraine và Nga đã tiêu tốn cho cuộc chiến sẽ có ý nghĩa hơn nếu được sử dụng phục vụ người dân hai nước,” tuyên bố nêu rõ.

Phía Điện Kremlin cho biết thêm, ông Trump đã đề xuất các bên tránh tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau trong vòng 30 ngày. Ông Putin đã đồng ý và ra lệnh tương ứng cho quân đội Nga.

Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về triển vọng hợp tác kinh tế và các dự án năng lượng trong tương lai. Nga cho biết ông Putin đã phản hồi tích cực đề xuất của ông Trump về sáng kiến đảm bảo an toàn hàng hải ở Biển Đen, và hai bên đồng ý tiếp tục đàm phán chi tiết.

Sau cuộc điện đàm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông mong muốn đối thoại với ông Trump để nắm rõ nội dung trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo. Ông cũng kêu gọi Nga trả tự do cho toàn bộ tù binh Ukraine như một thiện chí.

Ông Zelensky đồng thời khẳng định quân đội Ukraine sẽ tiếp tục hiện diện tại khu vực Kursk của Nga “khi cần thiết”.

Hai cuộc chiến có thể kết thúc cùng lúc

Tại Phòng Bầu dục Nhà Trắng hôm thứ Tư, khi được hỏi cuộc chiến nào sẽ kết thúc trước — Iran hay Ukraine — ông Trump đưa ra dự đoán bất ngờ rằng cả hai có thể chấm dứt trong “khung thời gian tương tự”.

“Cuộc chiến nào kết thúc trước? Có thể chúng sẽ kết thúc gần như cùng lúc,” ông nói. Sau đó, ông nhận định “về mặt quân sự, Ukraine đã bị đánh bại”, tuy nhiên truyền thông cho rằng đây có thể là một nhầm lẫn trong phát biểu và ông thực tế đang ám chỉ Iran.

Ông Trump tiếp tục mô tả tình hình của Iran: “Họ có 159 tàu — giờ gần như tất cả đều ở dưới nước, điều đó là khá tốt… Họ sẽ rất khó khôi phục lực lượng hải quân. Không có hải quân, không quân và hệ thống phòng không, bạn nghĩ họ có thể chiến đấu tốt không?” Ông cho rằng Iran chỉ cần nói “chúng tôi đầu hàng” là đủ.

Trước đó, ông Trump dự đoán chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, sẽ kéo dài từ 4–6 tuần. Dù tiến độ hiện có phần kéo dài hơn dự kiến, ông vẫn tin tưởng xung đột sẽ sớm kết thúc.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được giải pháp khá nhanh chóng, và hy vọng sẽ có một kết quả tốt,” ông nói.