Tổng thống Pháp Macron tiết lộ những chủ đề ông đã thảo luận với Tổng thống Nga Putin

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết cuộc điện đàm đầu tiên của ông sau gần ba năm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin chủ yếu tập trung vào vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân sau một loạt các cuộc không kích của Israel và Hoa Kỳ nhằm vào Iran.

Theo video phát sóng trên BFMTV hôm thứ Sáu (4/7), Tổng thống Pháp Macron nói với các ký giả rằng cuộc điện đàm tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran và nhu cầu duy trì Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

“Tôi đã gọi cho ông ấy trước về vấn đề Iran và sự cần thiết phải duy trì hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân. Điều rất quan trọng là đạt được thỏa thuận, vì Pháp cũng có trách nhiệm đảm bảo sự ổn định”, ông Macron giải thích. 

Tổng thống Macron mô tả cuộc trò chuyện là “quan trọng đối với Pháp”, lưu ý rằng cả hai quốc gia, với tư cách là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đều có nghĩa vụ chung theo NPT.

Sau bị Israel và Hoa Kỳ không kích các địa điểm hạt nhân và các địa điểm chiến lược khác, Iran đã đình chỉ hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tehran cáo buộc cơ quan của Liên Hợp Quốc này không lên án các cuộc tấn công vào các cơ sở do họ giám sát. Iran cũng tuyên bố rằng IAEA đã thông đồng với các đối thủ của Cộng hòa Hồi giáo, cáo buộc rằng cơ quan này đã chuyển danh tính của các nhà khoa học hạt nhân cho Israel, và một vài người trong số họ sau đó đã bị nhà nước Do Thái ám sát.

Theo bản đọc của Điện Kremlin về cuộc điện đàm ngày 1/7, cả ông Putin và ông Macron đều nhấn mạnh đến nhu cầu tôn trọng quyền năng lượng hạt nhân hòa bình của Iran trong khi vẫn thực hiện các nghĩa vụ theo hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân. Moskva và Paris cũng nhất trí tiếp tục tham gia ngoại giao để tránh leo thang hơn nữa ở Trung Đông.

Tổng thống Pháp Macron nói thêm rằng ông không thể báo cáo bất kỳ tiến triển nào về Ukraine trong cuộc thảo luận với ông Putin, đồng tình với quan điểm mà Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump bày tỏ sau cuộc điện đàm của ông ấy với nhà lãnh đạo Nga hôm thứ Năm (3/7).

“Chúng tôi chia sẻ những bất đồng của mình”, ông Macron nói, nhấn mạnh rằng “trước tiên cần phải có lệnh ngừng bắn, sau đó là nối lại các cuộc đàm phán”. Ông nói thêm rằng các lệnh trừng phạt của phương Tây, bao gồm cả các lệnh trừng phạt đã được Liên minh châu Âu (EU) áp đặt và các lệnh trừng phạt mới do Quốc hội Hoa Kỳ đề xuất, là điều cần thiết để gây áp lực.

Điện Kremlin xác nhận rằng Tổng thống Putin đã nhắc lại quan điểm của Nga rằng xung đột Ukraine bắt nguồn từ nhiều năm phương Tây coi thường các mối lo ngại về an ninh của mình. Tổng thống Nga khẳng định rằng bất kỳ giải pháp nào cũng phải “toàn diện và lâu dài”, giải quyết “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc khủng hoảng và tính đến những gì Moskva mô tả là “thực tế lãnh thổ mới”.

Đầu năm nay, Nga và Ukraine đã nối lại các cuộc đàm phán do Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai sau gần ba năm không có liên lạc ngoại giao trực tiếp.

Sự tiếp cận của ông Macron diễn ra trong bối cảnh lập trường của ông về cuộc chiến tranh Nga-Ukraine thay đổi. Mặc dù trước đây ông Macron ủng hộ việc triển khai quân đội Pháp và các lực lượng NATO khác đến Ukraine, nhưng gần đây ông đã đề xuất rằng EU bắt đầu xem xét một cuộc đối thoại rộng hơn về an ninh khu vực bao gồm cả Nga là một phần của khuôn khổ hòa bình tiềm năng.