ĐBQH đề xuất thu phí đọc báo để phát triển kinh tế báo chí

Theo đại biểu Quốc hội, nguồn thu truyền thống của các cơ quan báo chí giảm mạnh trong 10 năm qua, việc thu phí đọc báo đã xuất hiện và cần được luật hóa để phát triển bền vững.

• TP.HCM bãi bỏ quyết định 32 về thu phí sử dụng tạm vỉa hè
• 13 đoạn tuyến cao tốc Bắc – Nam bắt đầu thu phí từ năm 2026

Chiều 24/11, tại hội trường Quốc hội, trong phiên thảo luận về dự án Luật Báo chí sửa đổi, đại biểu Phan Thị Thanh Phương, đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, cho biết dự thảo luật hiện chưa có khái niệm và quy định về kinh tế báo chí cũng như dịch vụ thu phí đọc báo.

Theo đại biểu, trong khoảng 10 năm gần đây, nguồn thu truyền thống từ quảng cáo và phát hành của hầu hết cơ quan báo chí giảm mạnh do nhiều nguyên nhân.

Để tồn tại và phát triển, các cơ quan báo chí đã chủ động đa dạng hóa nguồn thu một cách hợp pháp, trong đó có mô hình kinh tế báo chí.

Đặc biệt, các cơ quan báo chí chủ lực tự chủ hoàn toàn tài chính tại TP.HCM đã sớm xây dựng chiến lược kinh tế báo chí, tạo nguồn thu mới để cân đối chi phí, duy trì hoạt động, thực hiện nhiệm vụ chính trị, đồng thời đầu tư chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Sản phẩm tiêu biểu của chuyển đổi số báo chí chính là dịch vụ thu phí đọc báo với phân khúc bài viết cao cấp trên báo điện tử hoặc bài từ báo in đưa lên báo điện tử.

Thực tế đã có một số cơ quan triển khai: VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam), VietNamNet, báo Người Lao Động ra mắt chuyên mục dành cho bạn đọc VIP từ tháng 7/2022; báo Tuổi Trẻ triển khai Tuổi Trẻ Sao với hình thức nhận tiền khen bài.

Nhiều cơ quan báo chí khác đang nghiên cứu và chuẩn bị công bố dịch vụ thu phí đọc báo vào thời điểm phù hợp.

Đại biểu Phan Thị Thanh Phương nhận định đây là xu hướng tất yếu trong tương lai gần của báo chí Việt Nam. Vì vậy, cần đưa ngay nội dung kinh tế báo chí và thu phí đọc báo vào Luật Báo chí sửa đổi để tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các cơ quan báo chí phát triển bền vững.

Cùng phiên thảo luận, đại biểu Lê Thị Thu Hà, đoàn Lào Cai, đề xuất bổ sung quy định bảo vệ an toàn tác nghiệp cho nhà báo và thiết lập cơ chế phối hợp rõ ràng giữa cơ quan báo chí với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng khi nhà báo tác nghiệp tại hiện trường.

Đại biểu Phan Thị Thanh Phương cũng đề nghị Luật Báo chí sửa đổi bổ sung điều khoản khung để TP. Hà Nội và TP.HCM được xây dựng mô hình cơ quan báo chí – truyền thông chủ lực đa phương tiện, ứng dụng công nghệ hiện đại, có bộ phận phân tích, xác thực và phản ứng nhanh trước luồng thông tin sai lệch, đặc biệt trong các tình huống thiên tai, khủng hoảng thông tin.

Bà đề xuất trao cơ chế hoạt động linh hoạt, phù hợp với mô hình tòa soạn hội tụ, cho phép hợp tác sản xuất nội dung, ứng dụng công nghệ và đảm bảo nguồn lực về thiết bị, dữ liệu, đào tạo nhân lực chất lượng cao.