Điện đàm Bessent – Hà lập Phong: Mỹ chỉ trích các quy định kiểm soát ngoài biên giới của ĐCSTQ

Bảo Minh
•
Thứ Sáu, 01/05/2026

Hôm thứ Năm (30/4), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận đã có cuộc điện đàm với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà lập Phong, đồng thời chỉ trích các quy định kiểm soát ngoài biên giới của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cho rằng chúng đã tạo ra “hiệu ứng sợ hãi” trên toàn cầu. Lúc này, Mỹ và Trung Quốc đang chuẩn bị cho chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump vào tháng Năm.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (trái) và Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong. (Ảnh ghép)

Trong một bài đăng trên nền tảng X, ông Bessent cho biết: “Sáng nay, tôi đã có cuộc trao đổi với Phó Thủ tướng (Trung Quốc) Hà lập Phong về các vấn đề liên quan đến chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ”.

“Cuộc trò chuyện của chúng tôi rất thẳng thắn và toàn diện. Tôi đã nhấn mạnh rằng các quy định kiểm soát ngoài biên giới gần đây của Trung Quốc (ĐCSTQ) đã có tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng toàn cầu,” Bộ trưởng Tài chính Mỹ chỉ trích.

Trước đó, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin, Phó Thủ tướng Hà lập Phong của Trung Quốc cho biết, ông đã có cuộc gọi video với ông Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer vào thứ Năm, trong đó hai bên đã tiến hành một cuộc “trao đổi thẳng thắn, sâu sắc và xây dựng”.

Phía Trung Quốc cho biết cuộc trao đổi này nhằm “giải quyết các vấn đề kinh tế và thương mại mà hai bên cùng quan tâm và mở rộng hợp tác thực tế”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 14 – 15/5 và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Bessent cho biết ông mong đợi một cuộc gặp hiệu quả giữa ông Trump và ông Tập.

Phát ngôn của ông Bessent đã phá vỡ sự im lặng gần như tuyệt đối từ chính quyền Trump về các quy định mới của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng. Những quy định này đã khiến các doanh nghiệp Mỹ cảnh giác. Trong những tuần gần đây, Trung Quốc đã đưa ra các quy định mới, cung cấp cơ sở pháp lý để trừng phạt các công ty nước ngoài cố gắng chuyển việc mua các khoáng sản và hàng hóa quan trọng ra khỏi Trung Quốc.

Bên cạnh đó, trước thềm cuộc gặp gỡ giữa các nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc, cả hai bên đều đang gia tăng “lá bài” của mình. Để đáp trả việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu các khoáng sản quan trọng như nam châm đất hiếm, Mỹ đã áp dụng các biện pháp gây sức ép của riêng mình—bao gồm kiểm soát dữ liệu, hạn chế công nghệ và quy định visa cho sinh viên.

Tờ Wall Street Journal vào thứ Sáu (24/4) đưa tin, ông Bessent cho biết: “Chúng ta có ảnh hưởng”. “Dù là trong lĩnh vực động cơ máy bay hay silicon, sinh viên Trung Quốc (và các lĩnh vực khác), tất cả những điều này đều khiến họ (Bắc Kinh) rất tức giận.”

“Chúng tôi đã thành lập Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế,” ông nói. “Trong khi đó, Trung Quốc (ĐCSTQ) chỉ muốn tham gia và cuối cùng kiểm soát mọi thứ. Họ cũng đã khởi xướng Sáng kiến Vành đai và Con đường và Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Á-Âu. Nhưng tôi nghĩ điểm khác biệt là chúng tôi tham gia vì lợi ích của sức mạnh mềm, trong khi họ tham gia vì sức mạnh cứng.”

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng cho rằng Bắc Kinh “không có đồng minh, chỉ có các quốc gia chư hầu”.

Sau khi chiến tranh với Iran bùng nổ, việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran cũng khiến Trung Quốc gặp khó khăn trong việc nhập khẩu dầu giá rẻ từ Iran. Hôm 14/4, ông Bessent đã tuyên bố rằng Trung Quốc sẽ không còn khả năng nhận dầu Iran qua eo biển Hormuz.

Cuộc điện đàm giữa ông Bessent và ông Hà Lập Phong đánh dấu cuộc trao đổi công khai đầu tiên giữa các nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc và Hoa Kỳ kể từ khi các cuộc tấn công của lực lượng Hoa Kỳ và Israel vào Iran bắt đầu vào ngày 28/2.

Chính quyền Trump đã cảnh báo ĐCSTQ không hỗ trợ Iran và đe dọa áp thuế 50% đối với hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc nếu chế độ cộng sản này bị xác nhận đã cung cấp vũ khí cho Tehran.

Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhà máy lọc dầu lớn thứ hai của Trung Quốc—Nhà máy Lọc dầu Hengli Petrochemical (Dalian)—vì bị cáo buộc đã mua dầu của Iran trị giá hàng tỷ đô la. 40 công ty vận tải và tàu thuyền được phát hiện là những ‘phao cứu sinh’ cho việc xuất khẩu dầu của Iran cũng đã bị đưa vào danh sách trừng phạt của Hoa Kỳ hôm 24/4.

2 ngân hàng Trung Quốc cũng nhận được thư từ Bộ Tài chính Hoa Kỳ thông báo rằng họ có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp nếu hỗ trợ Iran, ông Bessent cho biết trong một buổi họp báo tại Nhà Trắng vào đầu tháng Tư.

Tổng thống Trump đã nói trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào ngày 21/4 rằng lực lượng Hoa Kỳ đã bắt giữ “món quà” của Trung Quốc gửi cho Iran, ám chỉ rằng ĐCSTQ có thể đã tham gia vào việc cung cấp cho lực lượng Iran.

“Chúng tôi đã bắt được một tàu hôm qua, trên đó có một số thứ không mấy đẹp—một món quà từ Trung Quốc, có thể. Tôi không chắc,” ông Trump nói với CNBC. “Tôi nghĩ tôi đã có thỏa thuận với Chủ tịch Tập. Nhưng không sao cả. Đó là cách chiến tranh diễn ra, phải không?”

Theo báo cáo từ Tân Hoa Xã, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào thứ Năm, nhưng tính đến thời điểm bài viết này được hoàn thành, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa có bất kỳ bình luận nào về cuộc trò chuyện này.