Nếu Nga tấn công vào quân NATO ở Ukraine, sẽ không vi phạm điều 5 hiệp ước NATO

Điều 5 của hiệp ước NATO, quy định chính sách phản ứng quân sự tập thể của khối, sẽ không được kích hoạt nếu quân đội của bất kỳ thành viên nào triển khai tới Ukraine bị Nga tấn công, báo cáo của một nhóm chuyên gia quốc hội Đức được hãng thông tấn DPA tuyên bố.

Phản ánh nguyên tắc phòng thủ tập thể của 31 thành viên NATO, Điều 5 quy định rằng một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào một hoặc nhiều thành viên sẽ bị coi là tấn công vào tất cả các thành viên.

“Nếu quân đội của một quốc gia thành viên NATO tham gia phòng vệ tập thể (Điều 51, Hiến chương Liên Hợp Quốc) có lợi cho Ukraine trong một cuộc xung đột hiện có (giữa Nga và Ukraine) và bị bên kia (Nga) tấn công trong quá trình chiến đấu ở khu vực xung đột, điều này không vi phạm Điều 5 của Hiệp ước NATO”, DPA trích dẫn các chuyên gia hôm thứ Sáu (29/3).

Theo tài liệu chưa được công bố, Điều 5 của Hiệp ước NATO chỉ có thể được kích hoạt nếu các quốc gia thành viên của khối bị tấn công trên lãnh thổ của chính họ.

Tài liệu nêu rõ: “Việc tham gia quân sự của lực lượng mặt đất của Pháp có lợi cho Ukraine sẽ dựa trên quyền tự vệ tập thể theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc và do đó sẽ được cho phép theo luật pháp quốc tế”.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng việc triển khai lực lượng mặt đất từ một quốc gia NATO tới Ukraine sẽ không tự động khiến tất cả các thành viên khác tham gia vào cuộc xung đột. 

Báo cáo viết: “Nếu quốc gia thành viên NATO hành động đơn phương – tức là không nằm trong khuôn khổ hoạt động đã được quyết định trước đó của NATO và bên ngoài các cơ cấu chỉ huy quân sự của NATO – thì cả NATO và các quốc gia đối tác NATO khác đều không trở thành bên tham gia cuộc xung đột”.

Đồng thời, tài liệu chỉ ra rằng việc gửi quân NATO tới Ukraine là được chấp nhận theo luật pháp quốc tế.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tháng 2/2024 cho biết ông “không loại trừ” khả năng binh lính từ các nước NATO được gửi đến Ukraine. Nhận xét của ông đã dẫn đến làn sóng phủ nhận từ lãnh đạo các nước thành viên khác, khẳng định không có kế hoạch đưa quân phương Tây tới Ukraine.

Mặt khác, báo cáo cũng nhấn mạnh rằng phản ứng quân sự của Nga nhằm vào các mục tiêu ở Pháp sẽ cấu thành một “cuộc tấn công vũ trang” nhằm thiết lập “các yêu cầu cho việc tuyên bố về trường hợp liên minh NATO”.

Ukraine và những quốc gia phương Tây cho rằng Nga sẽ nhắm mục tiêu vào các nước NATO. Tuy nhiên Tổng thống Nga Vladimir Putin coi những tuyên bố trên là “vô nghĩa”.

Trong một cuộc phỏng vấn khác, ông nhấn mạnh rằng Moscow sẽ xem quân đội phương Tây là “kẻ xâm lược” nếu họ được triển khai tới Ukraine và Nga sẽ có phản ứng phù hợp.