Ông Maduro nổi giận khi Tổng thống Trump thề sẽ phong tỏa quy mô lớn quanh Venezuela

Venezuela đã phản ứng gay gắt trước lệnh mà Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành hôm thứ Ba [16/12] về việc phong tỏa vùng biển gần Venezuela và ngăn chặn các tàu chở dầu bị trừng phạt đi qua, gọi nó là “những mối đe dọa hiếu chiến”.

• Ông Trump tuyên bố ‘chế độ Venezuela’ là tổ chức khủng bố, lệnh phong tỏa tàu chở dầu

Trong một tuyên bố chính thức, Chính phủ Venezuela nêu rõ “cuộc phong tỏa phi lý” của ông Trump là một “mối đe ghê tởm” và là nỗ lực nhằm “cướp đoạt” tài sản dầu mỏ của quốc gia này.

Hôm thứ Ba [16/12], Caracas đã chính thức đệ đơn khiếu nại lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc trong bối cảnh Mỹ nhắm vào huyết mạch quan trọng của Venezuela: các chuyến xuất khẩu dầu sang Trung Quốc.

Xuất khẩu của Venezuela đã sụt giảm mạnh trong tuần này khi các hành động của Mỹ làm gián đoạn các tuyến vận tải biển. Vào thứ Ba, ông Trump yêu cầu Venezuela phải hoàn trả “những tài sản dầu mỏ bị đánh cắp” cho Mỹ.

“Venezuela hiện đang bị bao vây hoàn toàn bởi hạm đội lớn nhất từng được tập hợp trong lịch sử Nam Mỹ. Quy mô này sẽ còn tiếp tục mở rộng, và cú sốc đối với họ sẽ chưa từng có tiền lệ — cho đến khi họ trả lại cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ toàn bộ Dầu mỏ, Đất đai và các Tài sản khác mà trước đây họ đã đánh cắp từ chúng ta,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. “Tôi ra lệnh THỰC HIỆN MỘT CUỘC PHONG TỎA TOÀN DIỆN VÀ TRIỆT ĐỂ đối với TẤT CẢ các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào Venezuela.”

Việc ông Trump đề cập đến các tài sản “bị đánh cắp” của Mỹ bắt nguồn từ một tranh chấp kéo dài nhiều năm, liên quan đến việc Venezuela quốc hữu hóa các dự án dầu mỏ thuộc sở hữu của các công ty Mỹ hơn một thập kỷ trước. Bắt đầu từ năm 2007, chính quyền Chávez đã buộc các tập đoàn Mỹ như ExxonMobil và ConocoPhillips phải từ bỏ các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ đô la tại một số mỏ dầu lớn nhất của đất nước, dẫn đến các vụ kiện trọng tài quốc tế vẫn chưa được giải quyết cho đến nay.

Những vụ trưng thu đó nhắm vào tài sản của các tập đoàn chứ không phải đất đai thuộc Chính phủ Mỹ, tuy nhiên ông Trump đã mô tả sự việc như một hành vi trộm cắp quy mô lớn đối với người dân Mỹ khi ông thúc đẩy các biện pháp cứng rắn hơn nhằm vào chính quyền Maduro.

Trong bối cảnh phần lớn các khách hàng phương Tây đã rút lui, Trung Quốc đã trở thành khách hàng dầu mỏ chủ chốt của Venezuela, thường mua phần lớn sản lượng xuất khẩu của nước này. Việc cắt giảm hoặc hạn chế các chuyến hàng đó sẽ đe dọa nguồn ngoại tệ ổn định nhất của Chính phủ Venezuela, vào thời điểm ông Maduro luôn lo sợ về một nỗ lực do Mỹ dẫn đầu, nhằm lật đổ ông khỏi chức tổng thống.

Theo một báo cáo gần đây của New York Times, dầu mỏ chiếm khoảng 88% trong tổng doanh thu xuất khẩu trị giá 24 tỷ USD của Venezuela.

Giữa hàng chục cuộc tấn công nhằm vào các đối tượng bị cáo buộc buôn bán ma túy tại vùng biển gần Venezuela, Mỹ đã tăng cường sự hiện diện quân sự lớn nhất tại khu vực Mỹ Latinh trong nhiều thập kỷ qua: hiện có tới 15% tổng lực lượng hải quân Mỹ được triển khai trong phạm vi Bộ Tư lệnh phía Nam.

Ngày 10/12, Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu lớn mang tên Skipper và đang lên kế hoạch tịch thu số dầu trên tàu, với giá trị lên tới hàng chục triệu USD.

Các nhà phân tích cho rằng chính quyền Maduro có rất ít cách thức thực tế để trả đũa mà không gây tổn hại nghiêm trọng hơn cho chính mình.

Ông Maduro có thể nhắm vào các lợi ích dầu mỏ của Mỹ tại Venezuela — nơi công ty Chevron của Mỹ vẫn còn được cấp phép hoạt động — nhưng hành động này gần như chắc chắn sẽ gây thiệt hại lớn hơn cho chính quyền đang thiếu hụt ngân sách của ông so với tác động đối với nước Mỹ.