RSF: ĐCSTQ đẩy mạnh “tác chiến nhận thức” nhằm thao túng dư luận tại Đài Loan

Ngày 23/4, tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) công bố báo cáo điều tra mới nhất, vạch trần “cuộc chiến tranh nhận thức”, thủ đoạn thâm nhập tinh vi hơn của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) vào Đài Loan.

Các công ty tiếp thị trực tuyến thông qua các trang người hâm mộ trên Facebook có vẻ không liên quan đến chính trị, đã trộn lẫn nội dung giải trí, thông tin sai lệch và các câu chuyện mang tính chính trị để phát tán, nhằm ảnh hưởng đến dư luận tại Đài Loan, hình thành một mô hình “tác chiến nhận thức” khó bị ngoại giới phát hiện.

Phóng viên Không Biên giới phát hiện rằng một công ty tiếp thị trực tuyến của Trung Quốc – Tập đoàn Vô Biên Giới, có trụ sở tại thành phố Tần Hoàng Đảo, tỉnh Hà Bắc – kiểm soát hàng trăm trang người hâm mộ kiểu này.

Công ty này thỉnh thoảng lồng ghép các nội dung phù hợp với lập trường chính thức của ĐCSTQ vào bài đăng, qua đó gieo vào tâm trí người dùng sự nghi ngờ đối với chính sách của Đài Loan.

Những nội dung này thường xuất hiện đột ngột, đôi khi được đăng vào thời điểm tình hình chính trị trở nên căng thẳng. Sau đó trang lại quay về đăng các nội dung liên quan đến đời sống, khiến các hoạt động gây ảnh hưởng này khó bị phát hiện.

Ví dụ, trang Facebook “50+ Cuộc sống khỏe mạnh” thoạt nhìn có vẻ vô hại, là trang dùng chữ phồn thể (chính thể), hướng đến độc giả lớn tuổi với các nội dung về sức khỏe và dưỡng sinh.

Tuy nhiên, không lâu sau khi Mỹ cùng Israel phát động tấn công Iran, trang này đã đăng một bài viết dài. Nội dung cho rằng Tehran không cần đánh bại Washington về mặt quân sự, mà nên khiến Mỹ chịu tổn thất. Quan điểm này rất phù hợp với cách đưa tin của truyền thông chính thức của ĐCSTQ. Sau đó bài đăng đã bị xóa.

Báo cáo điều tra cho biết “50+ Cuộc sống khỏe mạnh” không phải là trang Facebook duy nhất tại Đài Loan đột ngột chuyển hướng tư tưởng.

Trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan năm 2024, những trang vốn tập trung vào sức khỏe, sở thích hay các câu nói truyền cảm hứng bắt đầu lan truyền các thông tin mang màu sắc chính trị, làm dấy lên lo ngại về các chiến dịch gây ảnh hưởng phối hợp đến từ ĐCSTQ.

Theo “Phân tích phương thức tác chiến nhận thức của ĐCSTQ đối với Đài Loan năm 2025”, Cục An ninh Quốc gia Đài Loan đã liệt Tập đoàn Vô Biên Giới là một trong những bên phối hợp trong nỗ lực phát động chiến tranh nhận thức tại Đài Loan của ĐCSTQ.

Công ty này vận hành các tài khoản trên Facebook, Threads và X, với nội dung chủ yếu là “phi chính trị hoặc chủ đề nhẹ nhàng”, sau đó thỉnh thoảng xen vào các thông điệp chính trị.

Báo cáo mới nhất của Phóng viên Không Biên giới cũng cho thấy, Tập đoàn Vô Biên Giới không phải là bên duy nhất đứng sau các hoạt động gây ảnh hưởng trực tuyến của ĐCSTQ.

Trong những năm gần đây, Meta đã nhiều lần triệt phá các chiến dịch trực tuyến từ ĐCSTQ trong quá trình chống lại “hành vi không xác thực có phối hợp” (tức việc sử dụng tài khoản giả và nội dung gây hiểu lầm để thao túng thảo luận công chúng một cách có tổ chức và hệ thống).

Vào tháng Ba, báo cáo mới nhất do Meta công bố cho biết, họ đã gỡ bỏ một mạng lưới tài khoản mạng xã hội lan truyền các câu chuyện ủng hộ Bắc Kinh, tấn công đảng cầm quyền ở Đài Loan, với mục đích rõ ràng là “tạo ra sự đối lập trong nội bộ”.

Một quan chức chính sách an ninh mạng của Đài Loan (giấu tên) cũng nói với Phóng viên Không Biên giới rằng những hoạt động này đã thành công trong việc gây chia rẽ trong xã hội Đài Loan.

Điều đáng lo ngại hơn là “các chiến dịch thông tin sai lệch của Trung Quốc (ĐCSTQ) đã khiến một bộ phận người dân Đài Loan hình thành ấn tượng rằng dân chủ đồng nghĩa với hỗn loạn. Nếu vậy, chế độ chuyên chế cũng có thể là một phương án thay thế chấp nhận được”. Kiểu thao túng được lồng ghép vào nội dung đời sống hàng ngày này ngày càng khó bị phát hiện.

Kể từ khi ĐCSTQ biến “một quốc gia, hai chế độ” của Hồng Kông thành “chế độ độc tài một đảng”, cuộc khủng hoảng ở eo biển Đài Loan đã tiếp tục gia tăng.

Vì sao ĐCSTQ lại bị ám ảnh bởi việc “thống nhất Đài Loan”? Trên thực tế, tuyên bố “thống nhất Đài Loan” của ĐCSTQ không liên quan gì đến việc bảo vệ chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh.

Theo tiến sĩ Vương Hữu Quần, cựu Giám sát viên Ủy ban Kỷ luật Trung ương của ĐCSTQ, hiện đang sống tại New York, Hoa Kỳ, trên thực tế có 4 nguyên nhân chính:

Thứ nhất, năm 1921, ĐCSTQ được thành lập dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Liên Xô. Theo bối cảnh này, thì ĐCSTQ được “các thế lực thù địch nước ngoài” nâng đỡ, với mục đích lật đổ Trung Hoa Dân Quốc, một chính quyền hợp pháp của Trung Quốc, để thiết lập lại một nước chư hầu của Liên Xô.

Thứ hai, chính sách này của ĐCSTQ đối với Đài Loan đã thất bại. Vào những năm 1980, Đặng Tiểu Bình, lãnh đạo ĐCSTQ, đưa ra khái niệm “một quốc gia, hai chế độ” để giải quyết vấn đề Đài Loan.

Ngày nay, dưới sự đàn áp bạo lực ngày càng leo thang của ĐCSTQ, Hồng Kông đã nhanh chóng trở thành một thành phố có “quyền lực tối cao của cảnh sát”, và thể chế “một quốc gia, hai chế độ” cũng chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa.

Nhiều người Đài Loan cũng đã thấy rõ được tình hình hiện tại ở Hồng Kông. Ngày nay, hầu hết người Đài Loan không đồng ý với “một quốc gia, hai chế độ”, và ý đồ của ĐCSTQ nhằm thống nhất Đài Loan thông qua chính sách này đã thất bại.

Thứ ba, ĐCSTQ được thúc đẩy bởi hệ tư tưởng Marx phải “đánh bại chủ nghĩa tư bản”.

Thứ tư là nhu cầu chuyển dịch các xung đột trong nước. Sau khi lật đổ Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan), ĐCSTQ luôn luôn lo lắng rằng chính quyền của mình sẽ bị lật đổ. Vì vậy ĐCSTQ từ chối tự do và dân chủ một cách dứt khoát, và chỉ dựa vào sự đàn áp và lừa dối để duy trì chế độ độc tài độc đảng.