Ukraine yêu cầu Mexico bắt Tổng thống Nga Putin

Mexico được cho là đã mời Tổng thống Nga Putin tới tham dự buổi lễ nhậm chức của tân Tổng thống nước này vào tháng Mười. Tuy nhiên Đại sứ quán Ukraine ở Mexico đã bày tỏ mong muốn rằng chính phủ Mexico sẽ bắt giữ ông Putin.

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ban hành lệnh bắt giữ nhà lãnh đạo Nga Putin vào năm 2023 vì liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine. Mexico công nhận quyền tài phán của ICC.

Trong một tuyên bố trên mạng xã hội hôm thứ Tư (7/8), Đại sứ quán Ukraina ở Mexico cho biết họ “tin tưởng” rằng chính phủ Mexico sẽ tuân thủ lệnh của ICC và “giao nộp nghi phạm” cho “cơ quan tư pháp” của Liên Hợp Quốc (dường như Ukraine đang ám chỉ Tòa án Công lý Quốc tế – ICJ).

Tờ báo Izvestia của Nga hôm thứ Tư (7/8) đưa tin Mexico đã mời ông Putin đến dự lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Claudia Sheinbaum vào ngày 1/10. Theo Đại sứ quán Mexico tại Nga, ông Putin sẽ quyết định liệu có đến tham dự trực tiếp hay sẽ cử một quan chức cấp cao đại diện thay thế ông.

Tờ Izvestia cho hay Đại sứ quán Nga tại Mexico xác nhận đã nhận được lời mời.

ICC đã thực hiện nhiều biện pháp chống lại Nga kể từ khi cuộc xung đột Ukraine bùng nổ, bao gồm việc ban hành lệnh bắt giữ các quan chức quốc phòng và chỉ huy quân sự của Nga. Ông Putin bị cáo buộc đã “trục xuất bất hợp pháp” trẻ em Ukraine sang Nga. Phía Kyiv hoan nghênh các phán quyết của ICC.

Bộ Ngoại giao Nga vào thời điểm đó tuyên bố lệnh bắt giữ ông Putin là “vô hiệu về mặt pháp lý” đối với Nga vì Moscow không công nhận quyền tài phán của ICC. Hội đồng Bảo an nước này cũng mô tả lệnh bắt giữ của ICC đối với quan chức an ninh hàng đầu của Nga, ông Sergey Shoigu, là “một yếu tố trong cuộc chiến tranh lai (hybrid warfare) từ phương Tây”.

• Chiến tranh lai (hybrid warfare, hybrid war) – được mệnh danh là chiến tranh thế hệ 5 – là một chiến lược quân sự sử dụng chiến tranh chính trị đồng thời với chiến tranh thông thường, chiến tranh bất thường và chiến tranh mạng.

Bà Claudia Sheinbaum, ứng cử viên Đảng Morena cầm quyền, đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 2/6 tại Mexico. Ông Putin chúc mừng chiến thắng của bà Sheinbaum và lưu ý rằng Mexico có truyền thống là bạn bè và đối tác của Nga. Ông cũng bày tỏ hy vọng hợp tác giữa hai nước sẽ phát triển hơn nữa trong nhiệm kỳ 6 năm cầm quyền của bà Sheinbaum.

Tổng thống đương nhiệm Mexico, ông Andres Manuel Lopez Obrador, tuyên bố rằng nước này sẽ giữ thái độ trung lập trong vấn đề xung đột Ukraine. Ông chỉ trích nước láng giềng Mỹ vì cung cấp viện trợ cho Kyiv, và ông cũng không ủng hộ các lệnh trừng phạt quốc tế chống lại Nga. Tờ Izvestia dẫn lời các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận của Mexico sẽ không thay đổi dưới sự lãnh đạo mới của bà Sheinbaum.