Xung đột Iran gây gián đoạn nguồn cung phân bón, ông Trump cảnh báo hành vi tăng giá trục lợi

Do Iran phong tỏa eo biển Hormuz trong thời gian xảy ra xung đột với Mỹ, hoạt động thương mại đi qua khu vực này gần như tê liệt. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Bảy (11/4) cho biết ông đang “theo dõi sát” giá phân bón.

Khoảng một phần ba thương mại phân bón toàn cầu phải đi qua Hormuz, nên cuộc chiến với Iran đã đẩy thế giới vào tình trạng thiếu hụt phân bón. Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ (American Farm Bureau Federation, AFBF) hồi tháng 3 cảnh báo gần 49% lượng urê xuất khẩu toàn cầu có thể bị ảnh hưởng. Giá urê đã tăng lên khoảng 694 USD/tấn, tức tăng hơn 50% so với cuối tháng 2.

Sáng thứ Bảy, ông Trump đăng trên Truth Social bày tỏ ủng hộ nông dân Mỹ, đồng thời cảnh báo các tập đoàn lớn không được lợi dụng tình hình để đẩy giá lên cao. “Trong lúc chúng ta đang ‘chiến đấu vì tự do’ tại Iran, tôi đang theo dõi ‘sát sao’ giá phân bón,” ông viết. “Mỹ sẽ không chấp nhận hành vi ‘tăng giá trục lợi’ từ ‘tập đoàn độc quyền phân bón’! Nông dân Mỹ, chúng tôi luôn ủng hộ các bạn.”

“Chúng tôi hết sức lo ngại rằng nếu không kịp thời hành động, chuỗi cung ứng lương thực có thể đối mặt với những gián đoạn mà chúng ta chưa thấy kể từ năm 2022 – thời điểm lạm phát giá thực phẩm lên mức cao nhất trong 40 năm,” Chủ tịch AFBF Zippy Duvall cảnh báo trong lá thư gửi ông Trump đầu tháng 3.

Trong một bài đăng khác hôm thứ Bảy, ông Trump cho biết Mỹ đã bắt đầu công tác rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Ông nói đây là “một hành động mang lại lợi ích cho các nước trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều quốc gia khác.”

“Thật khó tin khi họ không có dũng khí hoặc ý chí để tự mình làm điều đó,” ông viết. “Điều thú vị là vô số tàu chở dầu rỗng treo cờ nhiều nước đang nối đuôi nhau di chuyển đến Hợp chúng quốc Hoa Kỳ để ‘bơm’ dầu.”

Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu đang đàm phán với đại diện Iran tại Pakistan, nhằm tìm cách nâng thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hiện nay lên một hiệp định hòa bình lâu dài. Dù vậy, ngay trong thời gian đàm phán, Iran trên thực tế vẫn kiểm soát và đe dọa tuyến hàng hải đi qua Hormuz.