ĐBQH đề xuất dùng sách giáo khoa điện tử cả nước từ năm 2030

Đại biểu Dương Minh Ánh đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu biên soạn bộ sách giáo khoa điện tử, triển khai trên cả nước vào năm 2030, đồng thời chuyển sang cho học sinh mượn SGK giấy qua thư viện thay vì cấp mới miễn phí hàng năm để tiết kiệm ngân sách và phù hợp chuyển đổi số.

• ĐBQH đề xuất cho học sinh mượn sách giáo khoa, không lo việc phải mua
• Việt Nam áp dụng một bộ sách giáo khoa từ năm 2026

Ngày 17/11, trong phiên thảo luận tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển giáo dục và đào tạo, hai đại biểu Đoàn TP. Hà Nội đã đưa ra những đề xuất gây chú ý về sách giáo khoa (SGK).

Đại biểu Dương Minh Ánh (Hà Nội) chỉ rõ tình trạng lãng phí khi mỗi năm Nhà nước cấp miễn phí một bộ SGK mới cho học sinh, năm sau lại bỏ đi và cấp bộ mới. Bà đề nghị chuyển sang hình thức cho học sinh mượn SGK qua thư viện trường học.

Đặc biệt, nữ đại biểu đề xuất Chính phủ giao Bộ GD&ĐT nghiên cứu biên soạn một bộ SGK điện tử (digital textbook), triển khai theo lộ trình đến năm 2030 – giống như nhiều nước tiên tiến (Phần Lan, Nhật Bản, Mỹ, Estonia…).

Theo bà Ánh, SGK điện tử sẽ:

• Phù hợp định hướng chuyển đổi số toàn diện và Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị;
• Tiết kiệm chi phí in ấn, vận chuyển, lưu kho lâu dài (chỉ tốn chi phí ban đầu cho hạ tầng số và biên soạn);
• Dễ cập nhật nội dung, tích hợp video, hình ảnh, bài tập tương tác;
• Giảm tải cặp sách nặng cho học sinh;
• Thu hẹp khoảng cách vùng miền về tiếp cận công nghệ;
• Buộc giáo viên nâng cao năng lực số và đổi mới phương pháp dạy học.

Cùng bàn về SGK, giáo sư Hoàng Văn Cường (Hà Nội) bày tỏ lo ngại nếu Bộ GD&ĐT vừa quản lý vừa biên soạn một bộ SGK in thống nhất cho cả nước, bộ sách đó rất dễ trở thành “kinh điển”, làm triệt tiêu sáng tạo của giáo viên và học sinh – điều mà giáo dục Việt Nam đang rất cần khắc phục.

Ông đề nghị Bộ chỉ nên cung cấp một bộ sách dùng chung (có thể mượn) để đảm bảo mọi học sinh đều tiếp cận được, chứ không nên áp đặt đó là bộ sách duy nhất và bắt buộc.

Ông Cường cũng đề nghị Nghị quyết cần cụ thể hóa tỷ lệ tối thiểu chi đầu tư và chi chuyển đổi số cho giáo dục, vì hiện nay ngân sách thường xuyên chủ yếu chỉ đủ trả lương giáo viên, gần như không còn dư địa cho nâng cao chất lượng.

Các ý kiến này được đánh giá là rất thiết thực, chạm đúng những bất cập hiện hữu của hệ thống SGK và định hướng chuyển đổi số giáo dục trong thập kỷ tới.

Văn Duy