Bầu cử Hạ viện Séc: Cựu Thủ tướng “ủng hộ Trump” giành chiến thắng

Tỷ phú người Séc, cựu Thủ tướng Andrej Babis, lãnh đạo đảng dân túy ANO, người được truyền thông địa phương gọi là ‘Trump của Séc’, đã dễ dàng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện Séc hôm thứ Bảy (4/10), nhưng không đạt được đa số tuyệt đối.

Tỷ lệ cử tri đi bầu lần này đạt 68%, mức cao nhất kể từ năm 1998 tại Séc. Sau khi kiểm gần 99% số phiếu, đảng ANO dẫn đầu với 34,7% số phiếu bầu. Liên minh trung hữu “Chung tay” (Spolu) do đương kim Thủ tướng Petr Fiala lãnh đạo đứng thứ hai với 23,2%. Ông Fiala đã thừa nhận thất bại.

Do đảng ANO dự kiến chỉ giành được khoảng 80 ghế (Hạ viện gồm tổng cộng 200 ghế), Babis buộc phải tìm kiếm sự ủng hộ từ bên ngoài để thành lập chính phủ. Ông cho biết sẽ cố gắng thành lập nội các một đảng, và sẽ đàm phán với hai đảng nhỏ bên lề: Đảng Motorists phản đối chính sách “xanh” (phi cacbon) của EU, và đảng cánh hữu SPD.

Ông Babis từng là người giàu thứ hai ở Séc, quan điểm chính trị của ông nắm bắt được sự bất mãn của cử tri trước việc thu nhập thực tế giảm do lạm phát cao trong những năm gần đây. Đảng ANO cam kết thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng lương và lương hưu, giảm thuế, và cung cấp ưu đãi thuế cho sinh viên và các gia đình trẻ. Những cam kết trị giá hàng chục tỷ euro này sẽ đánh dấu sự kết thúc của chính sách thắt lưng buộc bụng tại Séc.

Trước khi trở thành Thủ tướng, ông Babis vẫn phải vượt qua nhiều thách thức pháp lý, bao gồm xung đột lợi ích do ông sở hữu đế chế kinh doanh hóa chất và thực phẩm, cũng như cáo buộc gian lận trợ cấp EU cách đây 15 năm. Ông phủ nhận tất cả các cáo buộc.

Babis từng lãnh đạo một nội các trung tả từ năm 2017 đến 2021, từng có ý định gia nhập khu vực đồng euro, nhưng sau đó chuyển hướng sang hoài nghi châu Âu. Theo Reuters, ông Babis khẳng định hôm thứ Bảy rằng, “Chúng tôi rõ ràng là ủng hộ châu Âu và ủng hộ NATO.”

Ông cũng là người ủng hộ Tổng thống Mỹ Trump, được truyền cảm hứng từ khẩu hiệu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA), ông đã tung ra chiếc mũ bóng chày mang dòng chữ “Séc hùng mạnh”.

Ông là đồng minh của lãnh đạo Hungary Viktor Orban, liên kết với nhiều đảng cánh hữu trong Nghị viện châu Âu, thách thức đường hướng chính sách chính thống của châu Âu, bao gồm cả phi cacbon.

Về vấn đề viện trợ cho Ukraine, ông Babis cho biết sẽ chấm dứt “Sáng kiến Séc”, một kế hoạch sử dụng quỹ phương Tây để mua hàng triệu quả đạn pháo cho Ukraine từ khắp nơi trên thế giới. Đảng ANO muốn giao trách nhiệm viện trợ cho NATO và EU xử lý, và trong quá khứ đã bỏ phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu ủng hộ Ukraine gia nhập EU.

Truyền thông phương Tây cảnh báo rằng với việc Hungary và Slovakia đã từ chối cung cấp viện trợ quân sự cho Kiev và kêu gọi kết thúc xung đột thông qua ngoại giao, chiến thắng của Babis có thể đẩy Trung Âu rời xa Brussels hơn nữa, cả về vấn đề Ukraine lẫn các vấn đề khác.

Ông Orban chúc mừng

Chiến thắng của ông Andrej Babis là một “bước tiến lớn” cho đất nước, Thủ tướng Hungary Viktor Orban tuyên bố. Ông đã gửi lời chúc mừng tới người đồng cấp tương lai của Séc sau chiến thắng bầu cử, ca ngợi kết quả này là “tin tốt” cho toàn châu Âu.

Ông Orban là nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên công nhận chiến thắng của ông trùm nông nghiệp Babis ngay sau khi kết quả sơ bộ của cuộc tổng tuyển cử Séc được công bố vào tối thứ Bảy.

“Sự thật đã chiến thắng! Andrej Babis đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Séc với khoảng cách thuyết phục. Một bước tiến lớn cho Cộng hòa Séc, tin tốt cho châu Âu. Chúc mừng Andrej!” – Ông Orban viết trên X, kèm theo bức ảnh chụp cùng chính trị gia Séc.

Nhận định này lặp lại bài phát biểu chiến thắng của Babis, trong đó ông một lần nữa bác bỏ các cáo buộc lâu nay rằng mình có lập trường chống EU, khẳng định rằng ông thực sự muốn “cứu” khối này.